Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Wiki Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en kritik meslek belgesidir. Sahada habercilikten protokol alanlarına erişime kadar pek çok işlemde bu kartın kazandırdığı güvence belirleyici olur .
Bu rehberde ; kart türlerini, başvuru şartlarını , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iptal edildiği durumları yönetmelik maddelerine dayanarak açıklıyoruz. Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu hatasız olarak hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın temel görevi, sahibinin gazeteci olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı değerlendirilir.
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış alışılmış bir adlandırmadır . Resmî düzenlemede sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.
Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
- Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
- Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları
Önemli bir not: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Mevzuat uyarınca beş farklı kart türü vardır . Her kart türünün kimlere verildiği ve başvuru koşulları ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, zaman kaybını önler.
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; adayın genel şartların hepsini sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Başvuranın ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Kart, görev süresi dikkate alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve istenirse yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart
Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda ise gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler kontrol edilir. Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
- Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını more info gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.
Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Süreç başlamadan önce sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Örneğin bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, içerik üretse bile bu kartı alamaz .
Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar
Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar ayrı ayrı belirlenmiştir .
Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması gerekir . Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber ve Fotoğraf Ajansları
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber alanında çalışmayanlara, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart verilmez .
İnternet Haber Siteleri
Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- 4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da yer alır .
Adım Adım Basın Kartı Başvurusu
Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Başkanlıkça reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurur . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Başvuruları karara bağlayan kurul, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden oluşur . Üyelik süresi iki yıldır.
- Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de göz önünde bulundurur . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle trafiği düşük bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile kararı zorlaştırabilir.
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın en temel faydası, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun dışında mevzuatta açıkça tanımlanmış bazı ek imkânlar bulunur :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan teyit etmeniz en sağlıklısıdır.
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Geçerliliği sona eren kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi gündeme gelebilir .
Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp durumunda başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Ödenecek bedel Başkanlıkça belirlendiği için , başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Elinizdeki eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .
İptal sebepleri şunlardır:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilemez.
Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için ayrı kurallar öngörülmüştür .
Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla karta başvuru yapabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının ibraz edilmesi zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .
Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar geçerliliğini korur .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .
Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını periyodik olarak inceler. Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce aşağıdaki listeyi baştan sona kontrol etmeniz, olası ret kararlarını büyük ölçüde önler :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da süreci aylarca uzatabilir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Ret kararlarının önemli bir kısmı , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler aşağıdadır:
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
- Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Somut bir senaryo düşünelim: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işinden ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir yayında göreve başlıyor. Arada bir aylık süre aşıldığı için süreklilik şartı bozuluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her haber sitesi otomatik olarak uygun sayılmaz. Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
- Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , siteyi yöneten ekip için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; bu nedenle lise mezunları da başvuru yapabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo eğitim belgesi kadar değerlidir.
Basın kartı kaç ayda gelir?
Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu seçenek uygulanmaz.
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri başvuru yapabilir .
Kart için ne kadar ödenir?
Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça ilan edilir; bu yüzden güncel bilgiyi Başkanlığın resmî kanallarından öğrenebilirsiniz .
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilemez. Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler yapılmadıkça kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .
Basın kartı, habercilik kariyerinin resmî kimliğidir ve başvuru ilk bakışta zor görünse de adımlar nettir . Uygun türü netleştirip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve bildirim sürelerine uyarsanız , belgenizi sorunsuz alıp uzun yıllar kullanabilirsiniz .
Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu rehberdeki açıklamalar yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this wiki page